Bij de Navo gaat de term 'oorlog' weer over de tong
Duidelijk niets geleerd van de zelfde opbouw als Hitler, Rijnland , en dan stukje bij beetje de rest en dan de grote klap , en ze stonden in Parijs .
Bij de Navo, die volgende week zijn 75-jarig bestaan viert, domineren de zorgen over de situatie op het slagveld in Oekraïne en over een andere klemmende vraag: wat wil Poetin gaan doen met dat grote leger dat hij nu opbouwt?
Arnout Brouwers 30 maart 2024, 05:00
In St.-Petersburg wordt begin deze maand een billboard neergehaald met daarop een advertentie die soldaten moet werven voor het Russische leger.Beeld Dmitri Lovetsky / AP
'Met dit pact hopen we een schild te creëren tegen agressie – een bolwerk dat ons in staat zal stellen ons te richten op de echte taak van overheid en samenleving, de taak om een voller en gelukkiger leven voor al onze burgers te bewerkstelligen.' Het zijn de woorden die de Amerikaanse president Harry Truman op 4 april 1949 uitsprak toen twaalf landen het Noord Atlantisch Verdrag ondertekenden, in Washington.
De Volkskrant Buitenland
Ontvang twee keer per week nieuws en de belangrijkste verhalen van onze correspondenten en buitenlandredacteuren.Inschrijven
Het schild bleek tijdens de Koude Oorlog effectief. Nadat de Sovjetoverheersing van Oost-Europa ten einde kwam, en de Sovjet-Unie zelf was ingestort, werd het druk aan de toegangspoort van de alliantie. Volkeren die een halve eeuw niet in vrijheid hadden kunnen leven bleven hardnekkig aan de poort rammelen. Zij wilden hun herwonnen vrijheid verankeren en bleven wantrouwend jegens de vroegere overheersers in Moskou.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Schoorvoetend werden ze binnengelaten, terwijl de grote westerse landen bleven proberen (onder andere door middel van afspraken om hun militaire aanwezigheid in Oost-Europa beperkt te houden) Rusland te paaien. Ondertussen stelde dat land zich steeds meer op als een revisionistische macht die de bestaande ordening omver wilde werpen.
Westerse lotsbestemming
Nadat Rusland in 2008 grote delen van Georgië tijdelijk bezette, ging het in Oekraïne in 2014 definitief mis. De wil van de meeste Oekraïners om zich op het Westen te oriënteren, bleek sterker dan de wil van het Kremlin om het land in zijn eigen politiek-economische systeem te dwingen. Poetins antwoord was de verovering van de Krim en een deel van de Donbas.
Die Russische agressie bezegelde, ironisch genoeg, de westerse lotsbestemming van Oekraïne. De bevolking zag met eigen ogen tot welke ellende toegang tot de 'Russische wereld' leidde en concludeerde: dit nooit weer. In 2014 en 2015 werden met het mes op tafel de Minsk-akkoorden gesloten, waarin westerse landen Poetins verdere agressie (voorlopig) afkochten met Oekraïense concessies.
Maar het bleek niet genoeg. In 2021 besloot Poetin zijn rol als heroveraar van 'verloren gebieden' weer op zich te nemen. Het bracht Europa de grootste landoorlog sinds de Tweede Wereldoorlog – reden voor Finland en Zweden zo snel mogelijk aansluiting te zoeken bij de alliantie.
Gemengde gevoelens
Zo kan de Navo zijn verjaardagsfeest met niets dan gemengde gevoelens 'vieren'. Gemengde gevoelens ook omdat presidentskandidaat Donald Trump er hard aan werkt om de kern van de alliantie – de wederzijdse bijstandsverplichting bij een gewapende aanval – retorisch te ondermijnen. Volgende week, op 4 april, zullen politici uit Navolanden wijzen op het ongekende succes van de alliantie: deze plek op de aardbol, waar ooit twee wereldoorlogen woedden, is sindsdien gevrijwaard gebleven van oorlog – wat een voedingsbodem heeft geschapen voor een ongelofelijke toename van de welvaart.
Maar kun je een oogstfeest op een boerderij vieren als iedereen door het raam ziet hoe de vriendelijke buur buiten op het erf vreselijk wordt gemutileerd door een wrede belager? De vraag stellen is hem beantwoorden. Dat wordt nergens beter begrepen dan op het hoofdkwartier van de Navo zelf, in Brussel, waar (georganiseerd door de Atlantische Commissie) deze week een groepje Nederlandse journalisten te gast was.
Integendeel, bij de Navo leven grote zorgen over de situatie op het slagveld – die maatgevend is voor de uitkomst van de oorlog. Nu al is goed te zien hoe het opdrogen van Amerikaanse hulp Oekraïne buitengewoon kwetsbaar maakt voor een hernieuwd Russisch offensief dat, zo zei president Zelensky deze week, in mei of juni verwacht wordt.
Half jaar traineren
Niet voor niets hing Zelensky aan de telefoon met de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Mike Johnson. Die heeft, na een half jaar traineren, gezegd dat hij hulp aan Oekraïne direct na het paasreces op de agenda zet, maar nu al zegt een klein groepje nog radicalere Republikeinen dat ze hem dan ten val zullen brengen.
Nieuw bij de Navo is de wijze waarop de ontwikkelingen in Rusland – waar het woord oorlog niet langer taboe is en waar hard wordt gewerkt aan de opbouw van een enorm militair apparaat – geïnterpreteerd worden. 'Het wordt slechter', zegt men daarover. 'We weten dat Rusland grote voorbereidingen treft. Gaat dat nog over de wederopbouw van verloren capaciteit? Zij bereiden zich voor op oorlog. En wat daarbij ook de precieze tijdlijn is, wij hebben geen tijd meer te verliezen.'
Daarbij wordt de Navo bedreigd door zijn eigen succes, erkent men op het hoofdkwartier. Het is zo lang vrede geweest dat veel mensen niet begrijpen dat weerbaarheid tegen deze dreiging iedereen aangaat: 'We doen nog steeds alsof het allemaal militairen zijn die dit spel spelen.'
Terwijl de mogelijke terugkeer van Trump in sommige kringen aanleiding is voor wilde fantasieën over 'Europa' dat zich eindelijk opricht, zien ze bij de Navo een weerbarstiger realiteit. Het Frans-Duitse leiderschap 'faalt volledig' wat betreft vraagstukken over oorlog en vrede. Militair zelf optreden is 'de eerste twintig jaar' geen optie – 'zeker niet met deze mindset'.
Het begint te lijken op een wrede opvoering van Wachten op Godot. Toch hebben de Oekraïners de Amerikaanse hulp nodig om te voorkomen dat Rusland deze zomer oprukt en hun grote frontsteden aan flarden schiet. Geen champagne in Brussel, maar alle hens aan dek.
No comments:
Post a Comment