Voor het eerst zijn in Rusland mensen veroordeeld wegens het opvoeren van een toneelstuk. Regisseur Zjenja Berkovitsj en toneelschrijver Svetlana Petritsjoek zijn door een militaire rechtbank in Moskou veroordeeld tot 6 jaar gevangenisstraf wegens het 'rechtvaardigen van terrorisme'.
Geert Groot Koerkamp 8 juli 2024, 21:16
De Russische toneelschrijver Svetlana Petritsjoek (l) en theaterregisseur Zjenja Berkovitsj tijdens de rechtszaak.Beeld AFP
De gevierde Russische theaterregisseur Zjenja Berkovitsj en toneelschrijfster Svetlana Petritsjoek zijn veroordeeld wegens het 'rechtvaardigen van terrorisme'. Dat zouden ze hebben gedaan in hun uiterst succesvolle toneelstuk 'Finist, de wakkere valk', dat gaat over Russische IS-bruiden. Het stuk werd in 2022 bekroond met Ruslands hoogste theaterprijs.
De Volkskrant Buitenland
Ontvang twee keer per week nieuws en de belangrijkste verhalen van onze correspondenten en buitenlandredacteuren.Inschrijven
Tijdens het twee maanden durende proces betoogden talrijke getuigen, onder wie acteurs en theaterexperts, dat het toneelstuk zonder enige twijfel juist was bedoeld om jonge vrouwen te waarschuwen. Toch nam rechter Joeri Massin de eis van de openbare aanklager over.
Over de auteur
Geert Groot Koerkamp is correspondent Rusland voor de Volkskrant. Hij woont in Moskou.
'Volstrekt onwettig'
'Vandaag heeft in deze rechtbank een volstrekt onwettige, onrechtvaardige zitting plaatsgevonden', zei advocaat Ksenia Karpinskaja na afloop geëmotioneerd. 'De mensen die schuld hebben aan dit besluit zullen daarmee moeten leven. En misschien dat ooit het recht zal zegevieren.'
Berkovitsj (39) en Petritsjoek (44) zaten al sinds mei vorig jaar in voorarrest, een termijn die van de uiteindelijke straf wordt afgetrokken. De laatste weken vond het proces op verzoek van procureur Jekaterina Denisova plaats achter gesloten deuren, zonder pers en publiek. Volgens Denisova waren deelnemers aan het proces 'bedreigd'.
Daardoor kon de buitenwereld geen kennis nemen van wat zich in de zaal afspeelde. De advocaten mochten daarover geen mededelingen doen. Ook bleef grotendeels onbekend wat de gedaagden maandag in hun laatste woord zeiden.
'Vandaag heeft Svetlana gezegd dat ze nooit zal bekennen wat ze niet heeft gedaan', aldus Karpinskaja. Berkovitsj zei hetzelfde. Zij gaf ook te kennen dat ze door dit vonnis haar 90-jarige oma nooit meer zal zien. Haar andere oma, ook 90, overleed toen ze in voorarrest zat.
Warm applaus
'Zo lang zal ze niet leven. Misschien dat ze ook haar pleegkinderen niet meer zal zien, we weten niet wat er morgen met hen kan gebeuren. En waarschijnlijk zal Petritsjoek zelf geen andere kinderen kunnen krijgen, vanwege haar leeftijd. En de rechter en de openbare aanklager wisten dat allemaal. Zo is de tijd waarin we leven', besloot Karpinskaja.
Zij en haar collega-advocaten kregen een warm applaus van de meer dan honderd mensen die in allerijl aan het eind van de middag naar de rechtbank waren gekomen, toen bekend werd dat het vonnis nog die dag zou worden uitgesproken.
Lang niet iedereen kon bij de uitspraak aanwezig zijn. Gemaskerde leden van de oproerpolitie hielden de aanwezigen nauwlettend in de gaten, er werd expliciet gewaarschuwd tegen stemverheffing of applaus, op straffe van vervolging.
Veroordeeld om toneelstuk
Het is voor het eerst dat in Rusland mensen zijn veroordeeld wegens het opvoeren van een toneelstuk. De aanklacht tegen Berkovitsj en Petritsjoek was gebaseerd op een klacht van een Russische acteur, die er eerder voor zorgde dat 'Finist' niet kon worden opgevoerd in Nizjni Novgorod. Hij vond dat het stuk 'beledigend' was voor Russische mannen. Ander 'bewijs' tegen de twee vrouwen was een rapport van twee vage experts, die zichzelf 'destructologen' noemen.
In het dossier kwamen ook fragmenten voor van gedichten die Berkovitsj had geschreven, waarin ze kritiek levert op het Russische optreden in Oekraïne. Dat is mogelijk de echte reden voor de vervolging.
Na afloop van de zitting verzamelden pers en sympathisanten zich bij de achteruitgang van de rechtbank, vanwaar Berkovitsj en Petritsjoek in een arrestantenwagen met zwaailichten werden afgevoerd naar de vrouwengevangenis, onder luid applaus en het scanderen van hun namen.
No comments:
Post a Comment